Laboratorium Immunobiologii Molekularnej Nowotworów prowadzi badania podstawowe i translacyjne na styku onkologii molekularnej, immunologii nowotworów, biologii komórki, wirusologii oraz diagnostyki immunologicznej.
Celem działalności Laboratorium jest poznanie mechanizmów transformacji nowotworowej i progresji choroby nowotworowej, identyfikacja markerów diagnostycznych i terapeutycznych oraz rozwój nowych strategii leczenia, w tym terapii celowanych i immunoterapii.
Dr hab. Andrzej Rapak prowadzi badania nad wykorzystaniem przeciwciał poliklonalnych i monoklonalnych, mechanizmami indukcji śmierci komórek nowotworowych, aktywnością biologiczną związków naturalnych i syntetycznych oraz zastosowaniem metod immunoenzymatycznych w diagnostyce.
Prof. dr hab. Jakub Siednienko prowadzi badania z zakresu immunobiologii nowotworów, wrodzonej odpowiedzi przeciwwirusowej oraz rozwoju nowych strategii immunoterapeutycznych. Jego zainteresowania obejmują wykorzystanie wirusów onkolitycznych, analizę mechanizmów aktywacji odpowiedzi przeciwwirusowej i przeciwnowotworowej, a także rozwój terapii celowanych, w tym koniugatów lek–nośnik oraz podejść opartych na markerach powierzchniowych komórek nowotworowych.
Dr inż. Aleksandra Bielawska-Pohl prowadzi badania z zakresu biologii komórek nowotworowych, oceny ich odpowiedzi na czynniki terapeutyczne oraz wykorzystania nowych technologii w biologii i medycynie, w tym metod opartych na zastosowaniu zimnej plazmy.
Dr inż. Justyna Kutkowska zajmuje się molekularnymi mechanizmami odpowiedzi komórek nowotworowych na leczenie, ze szczególnym uwzględnieniem tolerancji na terapię celowaną, komórek persister tolerujących leczenie (ang. drug-tolerant persister, DTP) oraz szlaków śmierci komórkowej.
Dr Justyna Łopatecka bada mechanizmy wrodzonej odpowiedzi immunologicznej oraz interakcje wirusów z komórkami układu odpornościowego. W centrum jej zainteresowań znajdują się mechanizmy obrony przeciwwirusowej, regulacja procesów zapalnych na poziomie molekularnym oraz biologia komórek kluczowych we wczesnej odpowiedzi immunologicznej.
Kompetencje zespołu umożliwiają prowadzenie badań od poziomu molekularnego i komórkowego, przez ocenę aktywności kandydatów terapeutycznych, po rozwój narzędzi diagnostycznych i rozwiązań o potencjale wdrożeniowym.
Kontakt
P.O. Kierownika
P.O. Kierownika: Dr hab. Andrzej Rapak (https://orcid.org/0000-0003-4897-0287)

Dr hab. Andrzej Rapak jest specjalistą w dziedzinie biochemii, immunologii i onkologii doświadczalnej. Prowadzi badania podstawowe i aplikacyjne dotyczące terapii oraz diagnostyki w medycynie człowieka i weterynarii.
Głównym obszarem jego zainteresowań naukowych jest indukcja śmierci komórek nowotworowych z wykorzystaniem kombinacji związków syntetycznych i naturalnych oraz swoistych przeciwciał monoklonalnych. Jego prace obejmują również zastosowanie metod immunologicznych i biochemicznych w opracowywaniu narzędzi diagnostycznych oraz rozwoju nowych strategii terapeutycznych.
Jest współautorem 60 publikacji naukowych oraz 12 zgłoszeń patentowych. Kierował czterema projektami badawczo-rozwojowymi finansowanymi przez NCBiR, w tym w programach PBS2, PBS3, TANGO2 i POIR, a także trzema grantami finansowanymi przez MNiSW oraz NCN. Otrzymał Srebrny i Złoty Medal na Światowych Targach Wynalazczości, Badań Naukowych i Nowych Technik Brussels Innova.
Wykształcenie
doktor habilitowany nauk przyrodniczych w dyscyplinie biologii komórki, Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN we Wrocławiu, 2003;
doktor nauk przyrodniczych w zakresie immunochemii, Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN we Wrocławiu, 1990;
magister inżynier chemik, specjalność: chemia organiczna i polimery, Politechnika Wrocławska, 1983.
Staże zagraniczne
1998–2000 — Division of Biomedical Science, Imperial College of Medicine, Londyn, Wielka Brytania; pracownik naukowy;
1993–1997 — Department of Biochemistry, Institute for Cancer Research, The Norwegian Radium Hospital, Oslo, Norwegia; postdoctoral fellow.
Doświadczenie zawodowe
Profesor nadzwyczajny w Laboratorium Immunobiologii Molekularnej Nowotworów Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN we Wrocławiu. Prowadzi prace badawcze w obszarze biologii nowotworów, immunologii, biochemii oraz badań aplikacyjnych ukierunkowanych na rozwój diagnostyki i terapii.
Zespół
Profesorowie
- prof. dr hab. Leon Strządała
ORCID: 0000-0003-2358-5876
- dr hab. Leon Strządała – Professor Emeritus
ORCID: 0000-0002-7323-2254
Adiunkci
- dr inż. Aleksandra Bielawska-Pohl
ORCID: 0000-0002-2757-5571
- dr inż. Justyna Kutkowska
ORCID: 0000- 0001-7148-7758
PostDoc
- dr Justyna Łopatecka
ORCID: 0000-0003-3980-077X
Specjaliści
- dr hab. Janusz Matuszyk
ORCID: 0000-0002-0382-1272
- mgr Ewa Zioło
Pracownicy techniczni
Doktoranci
- mgr inż. Karolina Rusewicz
- mgr Magdalena Szaczkowska
- mgr Wojciech Wawręty
- mgr inż. Angelika Kruszyńska
Najważniejsze osiągnięcia naukowe
- Opracowanie testów immunologicznych do wykrywania psich białaczek i chłoniaków
- Otrzymanie skutecznych koniugatów przeciwciało-lek (ADC)
- Wykazanie różnych mechanizmów działania azacytydyny i decytabiny
- Opis mechanizmu toksyczności nanocząstek lantanowców względem makrofagów
Metody badawcze
- biologia molekularna,
- testy śmierci komórkowej,
- testy aktywności komórek NK,
- badanie ekspresji białek i genów,
- niestandardowe testy cytofluorymetryczne,
- testy ELISA, ELISA komórkowa,
- cytometria przepływowa
- mikroskopia komórek
Kluczowa aparatura badawcza
- pracownia hodowli komórkowych BL2
- wielofunkcyjny czytnik do płytek ELISA (Varioskan)
- system do szybkiego transferu białek oraz system do dokumentacji żeli – ChemiDoc (Bio-Rad)
- Mikroskop fluorescencyjny (Leica)
- Aparat do Real-Time PCR wraz z termocyklerem i pozostałym drobnym sprzętem laboratoryjnym niezbędnym przy analizie PCR (Bio-Rad)
- Inkubator z możliwością regulacji poziomu tlenu
Najważniejsze projekty badawcze (ostatnie 10 lat)
- Projekt badawczy NCN MINIATURA 10. Okres realizacji: 01.10.2026-01.10.2027. Tytuł projektu “Wyprowadzenie i charakterystyka ludzkich modeli komórkowych z nokautem genu AREL1 uczestniczących w rozpoznawaniu wirusów” Kierownik projektu: dr Justyna Łopatecka
- Projekt badawczy Science4Business MNiSW/2025/DPI/279. Okres realizacji: 01.08.2026-31.01.2028. Tytuł projektu “Walidacja immunologicznego testu paskowego do wykrywania psich chłoniaków i białaczek” Kierownik projektu: dr hab. Andrzej Rapak
- Projekt badawczy NCN MINIATURA 10. Okres realizacji: 01.07.2026-01.07.2027. Tytuł projektu “Mechanizmy tolerancji na leczenie celowane w czerniaku skóry: charakterystyka komórek typu drug-tolerant persister” Kierownik projektu: dr inż. Justyna Kutkowska
- Projekt badawczy NCN OPUS 27 UMO-2024/53/B/NZ3/03865. Okres realizacji: 10.01.2025-10.01.2028. Tytuł projektu “Understanding the function of DTX3L ligase in an antiviral response induced by pattern recognition receptors (PRR)” Kierownik projektu: Jakub Siednienko
- Projekt badawczy NCBR, Projekty aplikacyjne. Numer POIR.04.01.04-00-0025/20. Okres realizacji 01.04.2021-30.12.2023. Tytuł projektu ”Rozwój przedkliniczny przeciwciał monoklonalnych do diagnostyki i terapii psich nowotworów hematologicznych”. Kierownik projektu: dr hab. Andrzej Rapak
- Projekt badawczy NCBR TANGO2/340428/NCBR/2017. Okres realizacji 01.03. 2017-30.10.2019. Tytuł projektu ”Zastosowanie przeciwciał monoklonalnych w diagnostyce i celowanej terapii przeciwnowotworowej psich białaczek i chłoniaków”. Kierownik projektu: dr hab. Andrzej Rapak
- Projekt badawczy NCN nr 2011/03/B/NZ5/01533. Okres realizacji: 22.08.2012-21.08.2015. Tytuł projektu ”Skojarzona indukcja śmierci komórek psich białaczek i chłoniaków”. Kierownik projektu: dr hab Andrzej Rapak
- Projekt grantowy NCN OPUS nr 2017/25/B/NZ5/02608, Okres realizacji: 9.030.2018–8.03.2021. Tytuł projektu ”Molekularny mechanizm działania i ocena efektu terapeutycznego kombinacji 5-aza-2’deoksycytydyny i inhibitorów topoizomeraz w leczeniu raka okrężnicy” Kierownik projektu: dr hab. Wojciech Kałas
Wybrane publikacje
-
- Studzińska A, Pieczka M, Kruszyńska A, Moniakowski L, Urbaniak A, Rapak A, Miazek A. Fab Antibody Fragments to Dog Leukocyte Antigen DR (DLA-DR) Directly Suppress Canine Lymphoma Cell Line Growth In Vitro and in Murine Xenotransplant Model. Cancers (Basel). 2025 Dec 23;18(1):48. doi: 10.3390/cancers18010048
- Leon Strzadala Context-dependent rewiring of dual-function proteins in cancer: a sequential strategy to restore apoptosis. Front. Oncol., 2025. 15:1675537. doi: 10.3389/fonc.2025.1675537
- Stanisław Cudziło , Bożena Szermer-Olearnik , Sławomir Dyjak , Mateusz Gratzke , Kamil Sobczak , Anna Wróblewska , Agnieszka Szczygieł , Jagoda Mierzejewska , Katarzyna Węgierek-Ciura , Andrzej Rapak , Paulina Żeliszewska , Dawid Kozień , Zbigniew Pędzich , Elżbieta Pajtasz-Piasecka. Combustion Synthesis of Functionalized Carbonated Boron Nitride Nanoparticles and Their Potential Application in Boron Neutron Capture Therapy. Materials (Basel). 2024 May 18;17(10):2438. doi: 10.3390/ma17102438
- Dagmara Klopotowska, Janusz Matuszyk. Downregulation of MALAT1 in triple-negative breast cancer cells. Biochem Biophys Rep 2024, 37, 101592, doi: 10.1016/j.bbrep.2023.101592
- Grudzien M, Pawlak A, Kutkowska J, Ziolo E, Wysokińska E, Hildebrand W, Obmińska-Mrukowicz B, Strzadala L, Rapak A. A newly established canine NK-type cell line and its cytotoxic properties. Vet Comp Oncol. 2021 Sep;19(3):567-577. doi: 10.1111/vco.12695. Epub 2021 Apr 26. PMID: 33774906.
- Sabina Lachowicz , Jan Oszmiański , Andrzej Rapak , Ireneusz Ochmian . Profile and Content of Phenolic Compounds in Leaves, Flowers, Roots, and Stalks of Sanguisorba officinalis L. Determined with the LC-DAD-ESI-QTOF-MS/MS Analysis and Their In Vitro Antioxidant, Antidiabetic, Antiproliferative Potency. Pharmaceuticals (Basel). 2020 Aug 12;13(8):191. doi: 10.3390/ph13080191
- Grudzien M, Rapak A. Effect of Natural Compounds on NK Cell Activation. J Immunol Res. 2018 Dec 25;2018:4868417. doi: 10.1155/2018/4868417. PMID:30671486; PMCID: PMC6323526.
- Justyna Kutkowska, Leon Strzadala, Andrzej Rapak. Hypoxia increases the apoptotic response to betulinic acid and betulin in human non-small cell lung cancer cells. Chem Biol Interact. 2021 Jan 5;333:109320. doi: 10.1016/j.cbi.2020.109320.
- Tarasiuk K, Holec-Gąsior L, Ferra B, Rapak A. The development of an indirect ELISA for the detection of goose parvovirus antibodies using specific VP3 subunits as the coating antigen. BMC Vet Res. 2019 Aug 1;15(1):274. doi: 10.1186/s12917-019-2027-1. PMID: 31370852; PMCID: PMC6676559.
- Pawlak A, Ziolo E, Kutkowska J, Blazejczyk A, Wietrzyk J, Krupa A, Hildebrand W, Dziegiel P, Dzimira S, Obminska-Mrukowicz B, Strzadala L, Rapak A. A novel canine B-cell leukaemia cell line. Establishment, characterisation and sensitivity to chemotherapeutics. Vet Comp Oncol. 2017 Dec;15(4):1218-1231. Doi: 10.1111/vco.12257. Epub 2016 Aug 9. PMID: 27506920.
- Lisowska M, Milczarek M, Ciekot J, Kutkowska J, Hildebrand W, Rapak A, Miazek A. An Antibody Specific for the Dog Leukocyte Antigen DR (DLA-DR) and Its Novel Methotrexate Conjugate Inhibit the Growth of Canine B Cell Lymphoma. Cancers (Basel). 2019 Sep 26;11(10):1438. doi: 10.3390/cancers11101438. PMID: 31561563; PMCID: PMC6827003.
- Pawlak A, Chybicka K, Zioło E, Strządała L, Kałas W. The Contrasting Delayed Effects of Transient Exposure of Colorectal Cancer Cells to Decitabine or Azacitidine. Cancers (Basel). 2022 Mar 16;14(6):1530. doi: 10.3390/cancers14061530. PMID: 35326680; PMCID: PMC8945888.
- Kaczorowska A, Lamperska W, Frączkowska K, Masajada J, Drobczyński S, Sobas M, Wróbel T, Chybicka K, Tarkowski R, Kraszewski S, Podbielska H, Kałas W, Kopaczyńska M. Profound Nanoscale Structural and Biomechanical Changes in DNA Helix upon Treatment with Anthracycline Drugs. Int J Mol Sci. 2020 Jun 10;21(11):4142. doi: 10.3390/ijms21114142. PMID: 32531996; PMCID: PMC7312087.
- Fidyt K, Fiedorowicz A, Strządała L, Szumny A. β-caryophyllene and β-caryophyllene oxide-natural compounds of anticancer and analgesic properties. Cancer Med. 2016;5(10):3007-3017. doi: 10.1002/cam4.816.